Almadan Duramıyorum: İflah Olmaz Alışverişkolikler

Kendinizi test edin:

  • Sık sık ihtiyacınız olmayan şeyler satın alıyorsanız,
  • Dolabınızda bir sürü açılmamış paket ya da etiketi çıkarılmamış kıyafet varsa,
  • Moraliniz bozukken ya da çok keyifliyken satın alma ihtiyacınız artıyorsa,
  • Bir şey satın aldığınızda aşırı heyecan duyuyorsanız,
  • Alışverişten sonra suçlu, utangaç, pişman hissediyorsanız,
  • Alışverişlerinizi gizlemeye çalışıyorsanız,
  • Alışveriş yapmadığınızda gergin hissediyorsanız,

bir alışverişkolik olabilirsiniz.

Alışveriş bağımlılığı nedir?

Alışveriş bağımlılığı tıpkı uyuşturucu, alkol ve sigara bağımlılığı gibi. Alışverişkolikler ihtiyaçlarının ötesinde para harcayarak kendilerini rahatlatmaya çalışıyor. Bu hastalık zihinsel ve duygusal zorluklar yaşayan kişilerin kendi dürtülerini kontrol edememesinden kaynaklanıyor. Bazı uzmanlara göre bu hastalığın tedavisi uyuşturucu bağımlılığından daha zor.

Stanford Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre Amerika’da kadınların yüzde 6’sı, erkeklerin ise yüzde 5.5’i alışveriş bağımlısı. Araştırmayı yürüten Psikolog April Benson, Erkeklerin daha çok elektronik cihazlar, CD, kitap, kamera, fotoğraf makinasına ilgi gösterdiğini, kadınların ise daha çok makyaj malzemesi, kıyafet, takı ve ev araç gereçleri satın aldığını söyledi. Hastalığın ilk olarak 19. yüzyılda teşhis edildiğini belirten Benson, bu sorunun sadece Amerika’da değil dünyanın birçok yerinde var olduğunu belirtti. Hastalığın sadece zengin insanlarda görülmediğini de vurgulayan Benson “Bu tarz insanlar, kredi kartı borçlarını ya da harcadıkları enerji ve zamanı hiç dikkate almıyor. Onlar için alışveriş o an büyük bir ihtiyaç, sanki bir alkol bağımlısı gibi. Fakat alkol ve uyuşturucu bağımlıları alışverişkoliklere göre daha hızlı tedavi edilebiliyor.” dedi.

Alışveriş bağımlılığının belirtileri neler?

Alışverişkolikler devamlı başkalarının onayını bekliyor. Araştırmalar alışverişkoliklerin diğerlerine göre daha uyumlu, nazik ve sempatik olduklarını söylüyor. Bu kişiler diğerleriyle tartışmaya girerek onlara ters düşmekten ve yalnız kalmaktan korkuyorlar.

Alışverişkoliklerin özgüveni daha düşük. Bir alışverişkolik için alışveriş kendine güveni artırmaya yönelik bir yöntem, özellikle de almak istediği nesne onun gözünde olmak istediği kişiyi yansıtıyorsa.

Alışverişkoliklerin duygusal problemleri var. Alışverişkolikler genelde istikrarsız ve duygusal dalgalanmaları yoğun kişiler. Araştırmalar alışverişkoliklerin bunların yanı sıra depresyon ve anksiyete (kaygı bozukluğu) ile de boğuştuğunu gösteriyor.

Alışverişkoliklerin dürtü kontrol problemleri var. Alışverişkolikler satın alma dürtülerine karşı koyamıyorlar.

Alışverişkolikler bir fantezi dünyasında yaşıyor. Bir alışverişkolik diğer faaliyetlerle meşgulken bile alışveriş heyecanını ve istediği nesneyi aldığındaki hazzı hayal edebiliyor, böylece hayatın acımasız gerçeklerinden bir fantezi dünyasına kaçmış oluyor.

Alışverişkolikler materyalist. Satınalma işi bir alışverişkoliği değerli hissettiren en önemli uğraş, ne kadar çok nesne satın alırsa o kadar değerli hissediyor. Araştırmalar alışverişkoliklerin diğerlerine göre daha kıskanç ve daha az cömert olduğunu gösteriyor.

Alışveriş bağımlılığından nasıl kurtulurum?

Alışveriş bağımlılığı aynı diğer bağımlılıklar gibi ciddi bir bağımlılık türü. Tedavide öncelikle bu problemin kaynağı ve hangi duyguları bastırmak için alışveriş yapıldığı tespit edilmeli. Bu bağımlılık aslında yoğun stresi bastırmak için bir rahatlama yolu, bu nedenle önce bu stresi azaltmak gerekiyor. EFT (Duygusal Özgürleşme Teknikleri) alışveriş bağımlılığında kullanılabilecek harika bir teknik. (Şu yazımda http://ayselkeskin.net/520-2/ EFT ile ilgili ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.)

Siz de kontolsüzce alışveriş yapıyorsanız ve mutlu olmanızın tek yolu alışveriş yapmaksa en kısa zamanda bir ruh sağlığı uzmanını (psikolojik danışman/psikolog) görmelisiniz. Benden destek almak isterseniz ayselkeskin.net ten bana ulaşabilirsiniz. Ruh ve beden sağlığınızın her şeyden önemli olduğunu, daha kaliteli bir hayat yaşamayı hak ettiğinizi hatırlatır, sağlıklı günler dilerim.

AYSEL KESKİN

PSİKOLOJİK DANIŞMAN & EFT MASTER

Yararlanılan kaynaklar:

Lejoyeux, M.D., Ph.D., M., Ades, M.D., J., Tassain, Ph.D., V. & Solomon, Ph.D., J. “Phenomenology and psychopathology of uncontrolled buying.” Am J Psychiatry, 153:1524-1529. 1996.

Mowen, J. & Spears, N. “Understanding compulsive buying among college students: A hierarchical approach.” Journal of Consumer Psychology, 8:407-430. 1999.

O’Guinn, T. & Faber, R. “Compulsive buying: A phenomenological exploration.” Journal of Consumer Research, 16:147-157. 1989.

Bir Cevap Yazın